Tọa lạc trên vùng đất cổ thuộc tổ dân phố Văn Điển, xã Thanh Trì, thành phố Hà Nội, Chùa Văn Điển (tên chữ là Quang Minh Tự) là một danh lam cổ tự mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử phía Nam kinh thành Thăng Long xưa. Ghi nhận những giá trị vô giá về lịch sử và nghệ thuật điêu khắc mộc bản, ngày 13/02/1996, Chùa Quang Minh đã vinh dự được Bộ Văn hóa – Thông tin ban hành Quyết định số 310/QĐ/BT, chính thức xếp hạng là Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia.

Không gian tâm linh của Quang Minh Tự được bồi đắp trên một nền đất có bề dày lịch sử hàng nghìn năm. Các di chỉ khảo cổ được khai quật tại Văn Điển vào năm 1962 (trên diện tích 800m2) đã phát lộ tầng văn hóa dày 1,65m thuộc hậu kỳ thời đại đồ đá mới, mang đặc trưng của văn hóa Phùng Nguyên. Hệ thống di vật phong phú từ đồ đá (rìu, bàn mài đục, mũi tên) đến đồ gốm trang trí hoa văn tinh mỹ, đặc biệt là tượng hình người, đã minh chứng cho sức sống và trình độ chế tác của cộng đồng cư dân cổ đại tại đây. Kế thừa vượng khí của vùng đất thiêng, Chùa Quang Minh được chính thức khởi dựng từ thời Lê Trung Hưng, trở thành một chứng nhân gắn liền với dòng chảy lịch sử của dân tộc từ cổ trung đại đến hiện đại.

Về mặt kiến trúc và nghệ thuật điêu khắc, di tích hiện diện như một bảo tàng Phật giáo thu nhỏ, lưu giữ hệ thống di vật đồ sộ bao gồm 62 pho tượng cổ, 4 bức hoành phi, 6 đôi câu đối, 1 quả chuông đồng lớn cùng 2 tấm bia đá khắc ghi công đức trùng tu. Hệ thống tượng pháp tại chùa được bài trí vô cùng chặt chẽ, tuân thủ nghiêm ngặt quy chuẩn của chốn thiền môn. Ngay tại tòa Tiền đường, phía bên phải là nơi an vị tượng Đức Ông cùng hai vị Thị giả; phía bên trái thờ Đức Thánh Hiền, Diệm Nhiên và Đại Sĩ; chính giữa là sự hiện diện uy nghi của hai vị Hộ pháp.

Tiến sâu vào Thượng điện, không gian Phật giáo đại thừa được phô diễn qua 4 lớp tượng trang nghiêm. Ngự trị ở vị trí cao nhất là bộ Tam Thế Phật tọa thiền kiết già trên đài sen. Lớp thứ hai là bộ Di Đà Tam Tôn gồm Phật A Di Đà, Quan Thế Âm và Đại Thế Chí. Lớp thứ ba suy tôn Phật Thích Ca thuyết pháp, tay cầm hoa sen (Thế Tôn niêm hoa). Lớp thứ tư phô diễn sự dung hợp tín ngưỡng sâu sắc với tượng Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu ở phía trên, Phạm Thiên ở phía dưới, và tòa Cửu Long đúc tạo tinh xảo.

Chùa Quang Minh không chỉ là bến đỗ tâm linh thanh tịnh của nhân dân địa phương mà còn là một kho tàng di sản vật thể quý giá. Ngôi cổ tự chính là niềm kiêu hãnh của vùng đất Thanh Trì, nơi ngọn đèn trí tuệ nhà Phật và những giá trị văn hóa ngàn đời của cha ông vẫn luôn được gìn giữ, thắp sáng và trao truyền nguyên vẹn cho muôn thế hệ mai sau.