Tọa lạc trên một thế đất cao ráo, rộng lớn ở đầu thôn Tự Khoát, xã Thanh Trì, thành phố Hà Nội, Đình Việt Yên (còn được biết đến với tên nôm cổ là Đình Kẻ Vẹt) là một thiết chế văn hóa tín ngưỡng bề thế, gắn bó máu thịt với bao thế hệ cư dân vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng. Trải qua lớp bụi mờ của thời gian, ngôi đình hiện diện như một biểu tượng thiêng liêng, nơi hội tụ khí thiêng sông núi và gìn giữ mạch nguồn văn hóa lịch sử của cha ông. Khẳng định những giá trị vô giá và vẹn nguyên ấy, vào ngày 27/12/1990, Đình Việt Yên đã vinh dự được Bộ Văn hóa và Thông tin ban hành Quyết định số 1539/QĐ-BT, chính thức xếp hạng là Di tích Lịch sử, Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia.
Về mặt tín ngưỡng, không gian nội tự của Đình Việt Yên là nơi nhân dân địa phương thành kính phụng thờ Thành hoàng làng – Thống lĩnh tướng quân Nguyễn Siêu (tên húy là Triều). Tương truyền, ngài sinh năm Giáp Thân vào cuối thế kỷ IX, vốn là bậc anh tuấn phi thường, mang tài vũ dũng thao lược, từng được Ngô Vương Quyền tin dùng và giao trọng trách chiếm giữ vùng Đông Phù Liệt. Trong giai đoạn lịch sử đầy biến động của thời loạn 12 sứ quân, tướng quân Nguyễn Siêu đã cho đắp lũy, xây thành, thiết lập bản doanh tại Việt Yên, huy động quân sĩ từ Sông Cái đến ngang sông Con (xã Phúc Am) để đối phó với lực lượng của Đinh Bộ Lĩnh. Dù sự nghiệp dở dang do cơn cuồng phong dữ dội càn quét vào ngày 15 tháng 7 khiến ngài tử trận, nhưng khí tiết và uy linh của ngài vẫn sống mãi trong tâm thức dân gian. Ghi nhận công lao và sự linh ứng của ngài, các vương triều Lý, Trần, Lê, Nguyễn đời sau đều ban sắc phong thần, tôn vinh ngài là bậc anh hùng giữ yên bờ cõi.
Song hành cùng bề dày lịch sử, Đình Việt Yên còn là một công trình kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu được quy hoạch trong một khuôn viên khép kín theo bố cục mặt bằng “nội công ngoại quốc” bề thế. Nằm kế bên ngôi chùa làng thanh tịnh, tổng thể di tích bao gồm đầy đủ các hạng mục: cột đồng trụ, nhà Tiền tế, Tả hữu mạc, Phương đình, Đại bái và Hậu cung. Nghệ thuật mộc bản phô diễn tài hoa của thợ mộc xưa qua bộ khung chịu lực độc đáo tại tòa Tiền tế với kiểu “vì kèo kẻ suốt”; hay tòa Phương đình hai tầng tám mái mang kết cấu “giá chiêng con nhị” duyên dáng. Đặc biệt, tòa Đại bái rực rỡ với các bức cốn bưng chạm khắc dày đặc đề tài Tứ linh vô cùng tinh xảo.
Cùng với giá trị kiến trúc, Đình Việt Yên hiện còn là một “bảo tàng” lưu giữ hệ thống cổ vật quý hiếm, minh chứng cho bề dày văn hiến. Tiêu biểu nhất là bộ sưu tập 23 đạo sắc phong của các vương triều (sớm nhất từ thời Hồng Đức năm thứ 2 – 1461, Cảnh Thống năm thứ 1 – 1498 và Cảnh Hưng năm thứ 28 – 1767), cùng hệ thống hoành phi, câu đối, ngai thờ, nhang án, cỗ kiệu từ thế kỷ XVIII, điểm xuyết thêm ba chóe đời Thanh và một đôi độc bình tuyệt mỹ.
Vượt lên trên giới hạn của một di sản vật thể, Đình Việt Yên chính là trái tim văn hóa của xóm làng, là nơi quy tụ nhân tâm và thắp sáng ngọn lửa tự hào dân tộc. Dưới nếp mái rêu phong cổ kính, những kỳ lễ hội dân gian và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” vẫn luôn được các thế hệ người dân trong làng trân trọng, gìn giữ, để vượng khí của vùng đất Kẻ Vẹt mãi trường tồn và rực sáng cho muôn thế hệ mai sau.